Sanferminak 2026

Iruñeko Udalak dio sanferminak "oso ongi" joan direla, beroak eragindako aldaketa zenbaitekin; okerrena salatutako 28 eraso matxistak

Euskalerria Irratia 2026ko uztailaren 15a

Zaloa Basabe, Joseba Asiron, Maider Beloki eta Endika Alonso.

Sanferminak amaitu berritan Iruñeko Udalak balantzea egin du: "Festak oso ongi joan dira. Lasaiak izan dira. Errespetua gailendu da, baina 28 eraso sexista salatu dira", adierazi du Joseba Asiron alkateak. Harekin batera prentsaurrekoan izan dira Zaloa Basabe berdintasun teknikaria, Endika Alonso segurtasunekoa eta Maider Beloki kulturakoa. 

Gaixoa Nik bederatzi eguneko festa utzi du atzean, eta 1,5 milioi pertsona inguruk parte hartu dute hirian antolatutako ekitaldietan. Normaltasunak eta beroak, batez ere, Sanferminak markatu dituzte, eta zenbait ekitaldiren ordutegiak aldatu dituzte, hala nola prozesioa, herri kirolak edo haurrentzako zenbait jarduera, jaia prebentzio guztiekin ospatzeko. Salaketen kopurua % 16 murriztu da, baina atxilotuen kopurua % 19 igo da.

Jaien balantzearen xehetasun nagusiak Joseba Asiron Saez Iruñeko alkateak, Maider Beloki Unzu Kultura, Jai eta Kirol zinegotzi ordezkariak, Endika Alonso Irisarri Herritarren Segurtasun eta Bizikidetzako zinegotzi ordezkariak eta Zaloa Basabe Gutiérrez Berdintasun, Gizarte Ekintza, Auzo eta Kultur Aniztasuneko zinegotzi ordezkariak aurkeztu dituzte Kondestablearen Jauregian.

Aurten sanferminak inoiz baino biralagoak izan dira Iruñeko Udaleko sare sozial ofizialetan. @SanferminesIruñako Instagram eta Facebookeko profil ofizialek 27,3 milioi erreprodukzio baino gehiago izan dituzte, 5.900.000 kontu baino gehiago, eta 15 egunetan 33.800 jarraitzaile berri gehitu dira, % 40ko igoerarekin Instagramen. Jaietan, 493 storie eta 232 post eta reels argitaratu dira bi sareetan. Guztira, 650.000 interakzio baino gehiago sortu dira.

Eskualdeko hiri-garraioak izan du bigarren erabiltzaile daturik onena jaietan, ia bi milioi bidaiarekin, iazko jaiak markatu zituen grebaren ondoren. Sanferminetan, 1.989.860 bidaia egin dira hiri-garraioan, aurreko urtean baino % 20,65 gehiago. Datu hori 2012tik izandako bigarren erregistrorik onena da, 2.016.957 erabiltzailek soilik gainditu baitute, 2024an.

Jaietan izandako sexu-erasoei dagokienez, 28 salaketa daude sexu-erasoengatik, gehienak ukituengatik, eta 21 pertsona atxilotu dituzte delitu horiek egotzita.

170.000 pertsona Gaztelu Plazako kontzertuetan
Gazteluko Plazako kontzertuek 170.000 pertsona bildu zituzten, 2025ean baino 4.000 gehiago. Kontzerturik jendetsuena Ojete Calor taldearena izan zen, larunbatean, hilak 11, 20.000 lagunekin, eta ondoren Marlena, ostiralean, hilak 10, 16.000 lagunekin. Beste lau kontzertutan 15.000 lagun bildu ziren: Boney M, lehen egunean; KOMA, 7an; Brigade Loco, asteazkenean, 8an; eta Jarfaiter, astelehenean, hilaren 13an. La Txamak eta Merina Grisek, igandean, 10.000 pertsona bildu zituzten, eta beste sei kontzertuk 8.000 pertsona bildu zituzten: Isabel Aaiunena, hilaren 6an; Balarena, hilaren 7an; Motxila 21ena, asteazkenean, 8an; Neomakena, ostegunean, 9an; Shinovarena, ostiralean, 10ean; eta Hoferena, astelehenean, 13an. Asteartean, Etzakitekin, oholtzari amaiera eman zion kontzertu bereziak 6.000 lagun bildu zituen.

Konpainia plazan 37.500 pertsona bertaratu ziren programazioko 17 proposamenetara. Lehenengo eguneko hitzorduak, Odd Signals+CCDISCO+Celia Carrera DJekin, 10.000 pertsona bildu zituen, ondoren La Mala Pékora taldearen kontzertua, ostegunean, hilak 9, 5.000 lagunekin, eta Sedientos de Cumbia, astelehenean, hilak 13, 4.000 lagunekin, eta Frente Cumbiero, asteartean, hilak 7, 3.000 lagunekin. Los Travelling Brothers taldeak Izo Fitzroy musikagile britainiarraren lekua hartu zuen astelehenean, hilak 13, eta 2.000 lagun bildu ziren, Euskoprincess, Burutik eta Tarta Relena taldeen kopuru bera.

Mondragon Orkestraren Adinekoen Eguneko kontzertu bereziak 6.000 pertsona bildu zituen Gurutzeko plazan, gune honetako hitzordu jendetsuena. Guztira 38.600 pertsona bildu dira orkestren berbekin eta banden musikarekin. Talde hauek guztira 5.200 lagunetik gora batzen dituzte, Valtierrako Musika Banda entzunena izanik, 1.200 pertsonarekin, larunbatean, hilak 11. Antoniuttin, 62.500 parte-hartzailerekin, Puro Relajoren kontzertua izan zen ekitaldirik jendetsuena, 9.000 pertsonarekin ostegunean, hilak 9.

Sound Fermin zikloak, Foruen plazan, 55.000 pertsona bildu zituen, zortzi proposamenetako batean 7.000 lagun ingururekin. Parte-hartzaile gehien izan zituen hitzordua Europa FM/Uri Farré jaia izan zen, 9.000 pertsona bildu zituena ostiralean, hilak 10, eta ondoren Lucia Salas & Jberen saioa, astelehenean, hilak 6, 8.000 lagunekin. San Jose plazan, Sarasate pasealekuaren ordez, berrurbanizazio lanak direla eta, 6.450 pertsona izan dira. Horietatik 2.520 Suena a Jota zikloan izan dira, 1.230 bertso eta dantza erakustaldietan eta 1.500 Paz de Ziganda abesbatzak Javier Errorekin Queen britainiarrei eskainitako kontzertu berezian. Kultur Aniztasunaren Eguneko kontzertuan 1.000 pertsona bildu ziren.

Festarako beste gune berri bat, Civivox Pompelo izenekoa, 860 pertsona bildu zituen bere hiru kontzertuetan, eta Demode Quartet izan zen gehien jarraitu zena, 400 pertsona. Kondestablearen Jauregian dagoen Zentzumenen Aterpea, desgaitasuna edo dibertsitate funtzionala duten pertsonentzako barealdi bat, 3.348 pertsonak bisitatu dute.

Herri kirolak goizeko 11etan aurreratu dira, beroagatik, eta 3.000 pertsona inguru bildu dira, larunbata izanik egunik jendetsuena, 700 pertsonarekin. 10.000 lagunek parte hartzen dute txistu eta gaita dantzaldietan. Auzoetan programatutako jarduerek, bai haurrentzakoek, bai goizez egindako musika-berkuek, 2.270 pertsona bildu dituzte. Erraldoi eta Buruhandien Konpartsaren irteerek 150.000 pertsona bildu dituzte guztira, eta 2.000 lagunetik gora izan dira azken agurreko ekitaldian, astearte honetan.

Txupinazoaren emanaldia eskaini zuten sei pantailetan 31.500 pertsona bildu ziren. Gazteluko plaza izan zen jendetsuena, 18.000 pertsonak jarraitu baitzuten lehen suziria; Antoniutti parkean, 8.000 izan ziren; Foruen plazan, 3.500; Arrotxapeko Anelier pasealekuan, 1.000; eta Yamaguchi plazan eta Txantreako Arriurdiñeta plazan, 500 bakoitzean. 

Gazte Gunea Foruen plazan
Gazte Guneko jarduerek, uztailaren 7tik 14ra bitartean, jende gutxiago bildu dute Foruen plazan, 19.881 gazte, eta 22.000 gazte 2025ean, % 9,6 gutxiago. Sanferminetako arratsaldeetan izan diren muturreko tenperaturek eragin dute beherakada hori. Espazioa gorabehera nabarmenik gabe igaro da.

Egunik jendetsuena asteartean, hilak 7, izan zen, 3.621 parte-hartzailerekin; ondoren, ostiralean, hilak 10, 3.231, eta larunbatean, hilak 11, 3.149. 12 eta 17 urte bitarteko gazteentzat proposatutako berrogeita hamar jardueren artean, honako hauek izan dira jendetsuenak: DJ Bacarditen saioa (1.800 pertsona), Albina eta Donatellaren ikuskizuna (1.600) eta Kimbambá kontzertua (800), k-pop tailerraren berdinak, eta, ondoren, Arsenikeren DJ saioa (700). Puzgarriek 400 pertsona inguru bildu dituzte egunero.

Zona Gazteak ere Puntu Segurua eskaini du, EGHAMeko informazio-postuekin, LGTBI+ errealitateari buruz, Ijitoen Idazkaritzak eta Antox Elkarteak mendekotasunei eta adikzioei buruz, 564 pertsona bertaratu baitira; eta Iruñerriko Mankomunitateko Uraren Tabernak 2.000 pertsona baino gehiago izan ditu festa guztietan.

Gazte Gunea Foruen plazan
Gazte Guneko jarduerek, uztailaren 7tik 14ra bitartean, jende gutxiago bildu dute Foruen plazan, 19.881 gazte, eta 22.000 gazte 2025ean, % 9,6 gutxiago. Sanferminetako arratsaldeetan izan diren muturreko tenperaturek eragin dute beherakada hori. Espazioa gorabehera nabarmenik gabe igaro da.

Egunik jendetsuena asteartean, hilak 7, izan zen, 3.621 parte-hartzailerekin; ondoren, ostiralean, hilak 10, 3.231, eta larunbatean, hilak 11, 3.149. 12 eta 17 urte bitarteko gazteentzat proposatutako berrogeita hamar jardueren artean, honako hauek izan dira jendetsuenak: DJ Bacarditen saioa (1.800 pertsona), Albina eta Donatellaren ikuskizuna (1.600) eta Kimbambá kontzertua (800), k-pop tailerraren berdinak, eta, ondoren, Arsenikeren DJ saioa (700). Puzgarriek 400 pertsona inguru bildu dituzte egunero.

Gune Gazteak ere Puntu Segurua eskaini du, EGHAMeko informazio-postuekin, LGTBI+ errealitateari buruz, Ijitoen Idazkaritzak eta Antox Elkarteak mendekotasunei eta adikzioei buruz, 564 pertsona bertaratu baitira; eta Iruñerriko Mankomunitateko Uraren Tabernak 2.000 pertsona baino gehiago izan ditu festa guztietan.

Salaketek behera egin dute, baina delituen ebazpenak gora egin du
Sanferminetan segurtasun indar eta kidegoetan aurkeztutako salaketen kopuruak % 16,4 egin du behera 2025eko datuekin alderatuta. Orduan 1.304 salaketa erregistratu baziren, aurten 1.091 izan dira. Ebasketak dira oraindik ere salatutako delitu nagusiak. Bi salaketatatik bat arrazoi horren ondorio da ( % 49,58). Atzetik datoz, alde handiarekin, lesioak (84 sanferminetan, % 7,69), kalteak (38 salaketa) eta indarkeriaz egindako lapurreta (33 salaketa). Indarra erabiliz egindako lapurreten 24 salaketa ere erregistratu dira.

Salaketen beherakadari buruzko datuen aurrean, nabarmen igo da delituen ebazpena. Izan ere, aurten 215 pertsona atxilotu dituzte salatutako delituen ustezko egile gisa. 2025ean, 180 pertsona atxilotu zituzten. Atxilotuen kopuruak % 19 egin du gora.

Erakundeen eta herritarren erantzuna erasoei aurre egiteko
"Iruña eraso sexistarik gabe/Eraso sexistarik gabe, Iruña aske" kanpainaren Informazio Guneak 12.343 pertsona artatu ditu 2026ko sanferminetan, iaz 15.708 izan ziren bitartean, hau da, % 21,4ko jaitsiera. Horietatik, % 70,84 emakumeak ziren, % 29,14 gizonak, eta % 0,016 bitarrak ez zirenak. Generoaren araberako banaketa iazkoaren antzekoa da.

Erasoaren kasuan jarduteko jarraibideei buruzko informazio- eta aholkularitza-lana egiten duen puntuan, gainera, 14 gorabehera erregistratu dira, aurreko urtean baino 12 gutxiago, eta laguntza-zerbitzua bi aldiz aktibatu da. Bestalde, Nafarroako Gobernuaren Sexu Indarkeriari Arreta Integrala emateko Zentroak (CAIVS) hiru arreta eman ditu.

Uztailaren 10etik 11rako gauean, Gazteluko Itzulian, emakume batek jasandako erasoaren ondorioz, Bozeramaileen Batzordeak adierazpen instituzionala egin zuen, erasoa erabat arbuiatzeko eta gaitzesteko eta emakumeari eta haren inguruari elkartasuna adierazteko. Erasoak herritarren erantzuna ere izan zuen, Iruñeko Udalak eta mugimendu feministak koordinatutako deialdi baten bidez. Deialdi horrek, gainera, jaietan izandako eraso guztiak salatzeko balio izan zuen. Elkarretaratzea, milaka pertsona bildu zituena, igandean, uztailak 12, 21:00etan egin zen Gaztelu Plazan.

EUSKALERRIA IRRATIAzale hori:

FM 98.3ko zein euskalerriairratia.eus webguneko edukiak musu truk entzun, irakur eta ikus ditzakezu.

Zuretzako eskari bat dugu: posible baduzu, lagun gaitzazu gero eta eduki gehiago eta hobeak sortzen, Iruñerriko euskaldun ororen eskura jartzeko.

Izan ere, zenbat eta komunitate handiagoa, orduan eta proiektu komunikatibo eraginkorragoa.


Bazkidetu zaitez!