Etxeko langileen %90 emakumeak dira eta ia %40, atzerritarrak

Eva Istúriz INAI/BNIko zuzendari kudeatzailea eta Irene Lapuerta UPNAko ikertzailea, Nafarroako etxeko langileei buruz egindako azterketarekin.

Hori ondorioztatu du Nafarroako Berdintasunerako Institutuak egindako ikerketa batek. Ia 9.000 pertsonak egiten dute lan etxeko langile gisa Nafarroan eta sektorea profesionalizatzea gomendatzen du azterketak.

Nafarroako Gobernuak, Nafarroako Berdintasunerako Institutuaren (INAI/NBI) bidez, eskatu zuen ikerketa baten arabera, etxeko enpleguak ia bederatzi mila pertsona hartzen ditu Nafarroan, eta horietatik 6.811 Gizarte Segurantzaren "Etxeko Langileen Sistema Berezian" afiliatuta zeuden 2020ko irailean, %75. Bi datuen arteko aldeak erakusten du irregulartasuna sektorearen ezaugarri bat dela, eta azken urteetan arau-aldaketen ondorioz murriztu bada ere, ez da desagertu.

Oro har, Nafarroak Espainia osoak baino datu hobeak ditu sektorearen erregularizazioari eta langileen lan-eskubideen bermeari dagokienez, baina oraindik hobekuntza ugari behar dira.

INAI/NBIko zuzendari kudeatzaileak, Eva Isturizek, eta egileetako batek, Irene Lapuertak, NUPeko ikertzaileak, gaur goizean prentsaurrekoan aurkeztu duten ikerketa horren arabera, sektore horretan lan egiten duten pertsonen ia %90 emakumeak dira, eta ia %40 atzerritarrak. Latinoamerikar jatorriko etxeko langile gehienak atzerritarrak dira sektorean, eta Europa ekialdetik (batez ere Errumaniatik) etorritako biztanleak gutxiago dira Nafarroan Espainian baino.

Azterlan horren arabera, emakume atzerritarrek profil soziodemografiko desberdina dute Espainiako emakumeekin alderatuta: gazteagoak dira, Espainiako emakumeek baino ikasketa-maila dezente handiagoa dute, eta maizago lan egiten dute etxeko enpleguetan eta ordu-kopuruari dagokionez dedikazio handiagoa eskatzen duten enpleguetan.

Espainiar jatorriko etxeko langileak dira irregulartasun handieneko egoeran daudenak, eta badirudi hori lotuta dagoela jarduera hori familiaren soldata nagusia, gizonarena, osatzen duen lantzat jotzearekin.

Sektoreko lanaldi nagusia ordukako lana da, eta Nafarroako etxeko langileen %42 hartzen du (%35 atzerritarrak dira eta %61 nazionalak).

Emakume atzerritarrek Estatuko emakumeek baino neurri handiagoan egiten dute lan sektore horretan eta enplegu-emaile bakar batentzat; izan ere, espainiarrek proportzio handiagoan konbinatzen dute enplegu bat baino gehiago egitea.

Jatorriaren araberako lan-segmentazioa beren gain hartzen dituzten zeregin motetan ere islatzen da. Izan ere, atzerriko jatorriko etxeko langileen %57 adinekoak zaintzeko eta etxea mantentzeko lan konbinatuetan aritzen dira, eta %24, berriz, Espainian. Aitzitik, soilik etxea mantentzearekin lotutako lanak egiten dituztela adierazten duten etxeko langileen ehunekoa espainiar jatorriko langileen %47ra iristen da, eta atzerritarren %19ra. Era berean, lehenengoen pisua handiagoa da haurren zaintzan (%20 eta %9, hurrenez hurren).