Uste nuen ez ninduela hunkituko errefuxiatu sahararren kanpamentuak ezagutzeak. Duela 50 urtetik bizirik dirauten egoerari buruzko dozenaka erreportaje, irudi eta dokumental ditugu. Baina hara iristen zarenean basamortuan bizitzearen larritasunaz konturatzen zara. Basamortua, non hareazko ekaitzak ohikoak diren, udan 50 gradutik gorakoak diren, ur korronterik ez dagoen leku hori eta eta bertan elektrizitateaz goza dezakete duela urte gutxi batzuetatik.
Sahararrek borrokan jarraitzen dute Marokok okupatutako beren lurraldera itzultzeko, baina iruditzen zait etsipena pixkanaka zabaltzen ari dela herritarren artean. Izan ere, gazteek bizitza izoztu den leku horretatik ihes egiten dute, han inoiz aurkituko ez duten etorkizun baten bila.
Gainera, laguntza humanitarioaren murrizketak ugarituz doaz, eta urtarrilaren 1etik aurrera, Nafarroako "Mugarik Gabeko Langileen eta Teknikarien Elkartea" bezalako GKEek salatu dute dagoeneko ez dutela finantziaziorik kanpamentuetan ura banatzeko. Familiek kezka erakusten ziguten gordailu hutsen aurrean. Ilargi Gorriaren biltegiak ia hutsik ikusi ditugu, eta agintariek ohartarazi digute herri abandonatu honen muturreko egoera zein den.
Arduradunen artean, Donald Trump jauna dago. Munduan ematen zuen laguntza humanitarioaren zati handi bat murriztu du, eta ACNURen arabera, zuzeneko laguntza humanitarioa galtzeko arriskuan dauden 11 milioi pertsonari eragingo die. Horri gehitzen badiogu PSOEk saharar herria utzi eta Marokoko diktadorearen alde egin duela, muturreko arrisku-egoera baten aurrean gaude, isilik basamortutik bizirik dirauen herriarentzat.