Ezkabako gotorlekua, jatorriz defentsarako eraikia baina frankismoan zigor-espetxe bihurtua, milaka preso politikoren gatibutasun gogorraren lekuko izan zen. Presoen bizi-baldintza izugarri gogorrak ziren; gosea, hotza, pilaketa, gaixotasunak, zorriak… 1938ko maiatzaren 22ko Ezkabako ihesa gogoratuz, Lisabe Velasco historialariak arreta jarri du askotan itzalean geratu diren protagonistengan: presoen emakumeengan.
Testuinguru horretan, emazte, ama, arreba eta senideek laguntza materiala, morala eta estrategikoa eman zieten presoei, sare isil baina erabakigarria osatuz. Gaur, Ezkaba ez da soilik ihesaldi baten oroitzapena: memoria, zaintza eta erresistentziaren lekua ere bada.
Lisabe Velasco Zozaya historialaria eta Nafarroako Memoria Historikoaren Dokumentu Funtsaren ikerlaria da. Metropoli Forala saioan egiten duen historiari buruzko atalean, gure inguruko pasarte eta protagonisten memoria ekartzen du, iragan hurbila gaurko begiradatik ulertzeko.